voor de akkerbouw van morgen

Bijdrage akkerbouw aan klimaatplannen

De land- en tuinbouw kan een bijdrage leveren aan het behalen van de klimaatdoelen van Parijs door duurzame energie op te wekken, energie te besparen en de uitstoot van de zogenaamde overige broeikasgassen te verminderen. 28 juli jl. kwamen het Ontwerp Klimaatakkoord en de klimaatplannen van het kabinet naar buiten. De BO Akkerbouw is betrokken geweest bij de totstandkoming van het Ontwerp Klimaatakkoord en ziet in de paragraaf inzake landgebruik veel van de eigen voorstellen terugkomen in de afspraken. De BO Akkerbouw moet uiterlijk begin december 2019 laten weten of het formeel akkoord gaat met het opgestelde Klimaatakkoord.

Waarom moet de akkerbouw aan de slag met klimaat?

Aandachtspunt is dat de Nederlandse akkerbouw momenteel al lage emissies van broeikasgassen heeft. Dit maakt dat partijen in de keten zich minder aangesproken voelen om verdere klimaatwinst te boeken. Bij sommigen  leeft het idee dat eerst andere sectoren in de economie broeikasgassen moeten reduceren en dat bijvoorbeeld eerst maar eens de vlieg- en scheepvaart aan de slag moet met het klimaat. De BO Akkerbouw houdt rekening met deze gevoelens, maar kiest er bewust voor om ook als akkerbouwsector bij te dragen aan het oplossen van het klimaatprobleem. Een eigen aanpak in de vorm van de Klimaatagenda Akkerbouw maakt het mogelijk om als akkerbouw een toppositie te claimen en te behouden op het gebied van klimaat. Daarbij dient echter wel slim te worden gekozen voor maatregelen en onderzoeksrichtingen die bijdragen aan meerdere duurzaamheidsthema’s in de akkerbouw en niet leiden tot ongewenste kostenverhogingen. Maatregelen moeten bijvoorbeeld bijdragen aan een efficiënte benutting van inputs, het sluiten van kringlopen, het realiseren van gezonde en weerbare bodem en gewassen en/of nieuwe verdienmodellen op het platteland. De BO Akkerbouw is daarnaast geïnteresseerd in de mogelijkheden om de goede klimaatprestaties van akkerbouwers en de akkerbouwketens te verwaarden. Bijvoorbeeld als beloning voor koolstofvastlegging in de akkerbouwbodems.

Klimaatagenda akkerbouw
In het najaar van 2018 is door de BO Akkerbouw een Klimaatagenda Akkerbouw opgesteld. Gezamenlijk met organisaties in de akkerbouwketen zijn voor de akkerbouw vier strategische thema’s benoemd: 1. Groene energieproductie, 2. Koolstofvastlegging in de bodem, 3. Eiwit- en rustgewassen en 4. Precisielandbouw. In de agenda worden per thema acties, gewenste pilots/onderzoeksvragen en randvoorwaarden benoemd. Veel van deze punten zijn door de BO Akkerbouw ingebracht bij de besprekingen in het kader van het Klimaatakkoord.

 

Met deze agenda beschikt de akkerbouw over een robuust document waarin de positie van de Nederlandse akkerbouw m.b.t. het Klimaat wordt gemarkeerd. De Klimaatagenda sluit goed aan bij de ambities van de BO Akkerbouw op het gebied van biodiversiteit en plantgezondheid. De agenda geeft antwoord op de vraag welke inspanning van de akkerbouw wordt gevraagd om zijn bijdrage aan het klimaatvraagstuk te realiseren. Tevens biedt de agenda inzicht in mogelijke knelpunten om de afspraken na te komen en wat er randvoorwaardelijk moet gebeuren om de afspraak te kunnen nakomen. Te denken valt aan leemtes in kennis, inadequate regelgeving (nationaal en EU) en noodzakelijk ander flankerend beleid (financieel, fiscaal, ruimtelijke ordening etc.). Ook geeft de agenda aan waar gebruik kan worden gemaakt van reeds lopende initiatieven (Actieplan Plantgezondheid, PPS Beter Bodembeheer, onderzoeksprogrammering onderzoek en innovatie etc.).

Klimaatagenda Akkerbouw

De BO Akkerbouw wil aan de slag
De onderhandelingen over het Klimaatakkoord hebben lang geduurd en hebben geleid tot vele afspraken over maatregelen en budgetten op het gebied van landbouwbodems en vollegrondsteelt (28 miljoen euro in de periode t/m 2030). Om boeren en tuinders in staat te stellen om daadwerkelijk hun bijdrage te leveren aan steeds verdergaande eisen voor reductie van emissie van broeikasgassen, moeten hun investeringen in klimaatvriendelijke aanpassingen ook bedrijfseconomisch verantwoord zijn. Hierom zijn in het Klimaatakkoord randvoorwaarden benoemd op het vlak van regelgeving en de financiering van onderzoek en pilots.

Wat de BO Akkerbouw betreft is het tijd om nu de omslag te maken van strategische agendavorming naar het implementeren van de afspraken. De BO Akkerbouw wil samen met akkerbouwers, ketenpartijen, overheden en andere stakeholders aan de slag en zal op het gebied van akkerbouw en landbouwbodems initiatief blijven nemen.

Het doel is om te komen tot een volhoudbare akkerbouw. Dat betekent dat het niet alleen gaat om klimaat, maar ook om andere duurzaamheidsdoelen en het behalen van een goed inkomen voor akkerbouwbedrijven.